|
Bilgi Kuramı
Bilgi Kuramı dersi IB Diploma Programının merkezinde yer almaktadır. Dersin amacı son derece yalındır: IB öğrencilerinin genel olarak tüm şekilleriyle bilgi hakkında düşünmelerini ve bu yolla bilgiye eleştirel bir şekilde yaklaşan bireyler haline gelmelerini sağlamak. Bu ders, IB kapsamındaki ana ders alanlarından birçoğunun (matematik, sosyal bilimler ve doğa bilimleri, tarih, sanat ve dil derslerinin), incelenen bilgi türlerinin bir alt kümesini oluşturmasını sağlayacak şekilde organize edilmiştir. Bu sorgulama alanlarından her biri belirli yöntemleri savunmakta ve ilgili dalların özünü oluşturan ve çağlardır doğru kabul edilen çeşitli gerçekleri benimsemektedir. Bu alanlardan her biri için şu üç temel soru sorulabilir:
- Ne biliyoruz?
- Nereden biliyoruz?
- Bildiğimizi nasıl biliyoruz?
Lise ve üniversite eğitimi süresince çeşitli derslerde yapılan geleneksel çalışmalarla birinci soru etkili bir şekilde cevaplanmaktadır. İkinci ve üçüncü sorular ise Bilgi Kuramı araştırmalarının özünü oluşturmaktadır. İkinci soru bir “haklılığını ve doğruluğunu kanıtlama” sorusudur ve öğrencileri kuram ve kanıt, mantık ve gerçek arasındaki ilişkiye dair sorularla karşı karşıya getirmektedir. İşte bu noktada çeşitli bilim alanlarındaki kanıtların doğası hakkında tartışmalar ortaya çıkmaktadır. Üçüncü soru, en zor olanıdır. Yalnızca genel anlamda bilginin değil, aynı zamanda anlaşılması güç olan gerçeklik ve sahtelik kavramlarının da derinlemesine incelenmesini gerektirmektedir. Bu aşamada, kanıtlanmamış görüşlerin ve gelişigüzel düşünce süreçleri sonucunda ortaya çıkan ürünlerin mantık süzgecinden geçirilmiş, sağlam gerekçelere dayanan gerçeklerle aynı kefeye konulmasını önlemek için önyargılar ile temel esasların birbirinden ayrılması gerekmektedir.
Dersteki uygulamalar açısından öğrencilerin iki çalışma hazırlamaları gerekmektedir. Bunlardan ilki çeşitli sorunları Bilim Kuramı dersi kapsamında çözmeye çalışan bir sunumdur. Bu sunumda öğrenciler, insanoğlunun sahip olduğu bilgiler ile ilgili bir sorunu 10-15 dakika içerisinde sözel ve görsel araçlar kullanarak açıklamaktadır. Dersle ilgili 60 puanlık barem içerisinde bu sunumun payı toplam 20 puandır. İkinci çalışma ise 1200-1600 kelimelik bir tezden oluşmaktadır. Bunun, Bilgi Kuramı ile ilgili bir sorunun veya konunun derinlemesine incelenmesini içeren özgün bir çalışma olması gerekmektedir (Öğrenciler tez konularını IBO tarafından her yıl belirlenen listeden seçmektedirler). Diploma Programının ikinci yılının ortalarında teslim edilmesi istenen bu çalışma 60 üzerinden 40 puan değerindedir.
|
