|
IB PYP
Otorizasyon Başarısı
Eyüboğlu Çamlıca İlköğretim Okulu 9 Aralık 2005 tarihinde Uluslararası Bakalorya İlköğretim Programını uygulamak için yetkilendirildi. Böylece Eyüboğlu Eğitim Kurumları, dünya standartlarında eğitim veren Uluslararası Bakalorya Organizasyonu'nun DP, MYP ve PYP programlarının üçünü birden uygulamaya yetkilendirilen ilk ve tek Türk eğitim kurumu oldu.
İlköğretim Birinci Kademe Programı (PYP)
Eyüboğlu İlköğretim Okullarında PYP, Hazırlık sınıfından başlayarak 5. Sınıfın sonuna kadar uygulanmaktadır. Bu bölüm iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda, (Uluslararası Bakalorya Organizasyonunun kendi ifadeleriyle) PYP’nin tanımı verilmekte, ikinci kısımda ise PYP’nin Eyüboğlu İlköğretim Okullarında nasıl uygulandığı ve Milli Eğitimin Programı ile nasıl bağdaştığı anlatılmaktadır.
PYP Nedir ?
PYP, 3-12 yaş arasındaki çocuklar için anlamlı olan, onlara çekici gelen ve mücadele etmelerine olanak sağlayan alanlar-üstü bir öğretim programı oluşturmak için, çeşitli ulusal sistemlerin en iyi araştırma ve uygulamalarından bir sentez oluşturmayı amaç edinmiştir. PYP, bilginin tek başına yeterli olmadığını, bunun yanında uygun kavramların, becerilerin ve tutumların da geliştirilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Program, öğrenilmesi gereken bilgileri sıralamak yerine, hem öğrencilerin, hem de öğretmenin etkin bir şekilde sorgulama yaptıkları bir sınıf atmosferi yaratmayı amaçlamakta ve aşağıda belirtilen öğrenme sonuçlarına ulaşan, uluslararası bireyler yetiştirmeyi amaçlamaktadır:
PYP de Öğrencilerin Öğrenme Sonuçları :
Öğrenciler: |
Sorgular |
Inquirers |
Doğal merakları desteklenmektedir. Amaçlı, yapıcı araştırmalar yapmak için gereken becerileri kazanmışlardır. Öğrenmekten etkin şekilde zevk almaktadırlar ve bu öğrenme sevgisi tüm yaşamları boyunca devam edecektir. |
Düşünür |
Thinkers |
Mantıklı kararlar vermek ve karmaşık problemleri çözmek için düşünme becerilerini eleştirel ve yaratıcı bir şekilde uygulamak konusunda inisiyatif kullanmaktadırlar. |
İletişim kurar |
Communicators |
Matematik sembollerinden oluşan dil de dahil olmak üzere birden fazla dilde kendilerinden emin bir şekilde fikir ve bilgi alabilmekte ve ifade edebilmektedirler. |
Risk alır |
Risk-takers |
Tanımadıkları durumlara korkusuzca yaklaşmaktadırlar ve yeni rolleri, fikirleri ve stratejileri araştıracak güvene ve bağımsızlığa sahiptirler. Cesurdurlar ve inandıkları şeyleri savunma konusunda seslerini duyurmaktan çekinmemektedirler. |
Bilgilidir |
Knowledgeable |
Okullarımızda global ilgiye ve öneme sahip temaları araştırmaya vakit ayırmışlardır. Bunu yapmakla, önemli bir bilgi birikimi edinmişlerdir. |
İlkelidir |
Principled |
Ahlaki mantığın ilkelerini oldukça iyi kavramışlardır. Dürüst ve doğrudurlar ve adalet ve hak duygularına sahiptirler. |
Duyarlıdır |
Caring |
Başkalarının gereksinim ve duygularına duyarlılık göstermektedirler. Eylem ve hizmete yönelik kişisel bir adanmışlık duygusuna sahiptirler. |
Açık-fikirlidir |
Open-minded |
Diğer bireylerin ve kültürlerin görüş, değer ve geleneklerine saygılıdırlar ve çeşitli bakış açılarını araştırmaya ve göz önüne almaya alışkındırlar. |
Dengelidir |
Well-balanced |
Fiziksel ve zihinsel dengenin ve kişisel sağlığın önemini anlamaktadırlar. |
Öğrenmelerini tekrar gözden geçirip değerlendirirler |
Reflective |
Kendi öğrenmelerini dikkatle gözden geçirmekte ve güçlü ve zayıf yönlerini yapıcı şekilde analiz etmektedirler. |
PYP’de okulun öğretim programı, okulun sorumluluğunu üstlendiği tüm akademik ve akademik olmayan öğrenci etkinliklerini kapsamaktadır çünkü bu çalışmaların tümü öğrencinin öğrenimini etkilemektedir. Program ayrıca anlama çabası, gerekli bilginin ve becerilerin edinimi, olumlu tutumların geliştirilmesi ve olumlu davranışlar sergileme fırsatının sağlanması arasında bir denge kurmaya çalışmaktadır. PYP bu dengenin sağlanması açısından 5 temel öğeyi ön plana çıkarmaktadır:
- 1. Kavramlar
- 2. Bilgi
- 3. Beceriler
- 4. Tutumlar
- 5. Davranış
Kavramlar – Öğrencilerimizden neleri anlamalarını istiyoruz?
Öğretim programında sekiz kavram mevcuttur. Bu kavramlar şunlardır:
- Şekil
- İşlev
- Sebep-sonuç
- Değişim
- Bağlantı
- Bakış açısı
- Sorumluluk
- Dönüşümlü düşünce
Bilgi – Öğrencilerimizin neleri bilmelerini istiyoruz?
PYP sabit bir öğretim programı oluşturmak yerine temalar – bilgi alanları belirlemiştir. Bu temalar – bilgi alanları:
- Tüm öğrenciler ve tüm kültürler için önem taşımaktadır,
- Öğrencilere, insanoğlunun durumunu anlamak açısından gerçekten önemli olan bilgileri araştırma fırsatı vermektedir,
- Geleneksel bilim dallarını oluşturan bilgi alanlarını ele almakta, fakat bunları söz konusu bilim dallarının sınırlarını aşan bir şekilde sunmakta, ve böylece disiplinler-üstü planlamayı ve öğretimi kolaylaştırmaktadır;
- Öğrencinin eğitimi içerisinde tekrar tekrar gündeme gelecektir ve bunun sonucunda okul-öncesinden ilköğretim ikinci kademe eğitimine kadar belirli bir öğretim programı içeriği oluşacaktır. Okulun içerik çerçevesi veya sorgulama programı, bu temaların ve öğrencilerin öğrenme sonuçlarının yapısı etrafında organize edilmektedir.
Aşağıdaki listede her bir temada yaşamla ilgili büyük bir sorunun, önemli bir fikrin nasıl ele alındığı görülmektedir.
Temalar
Biz kimiz
Sorgulanan konular: Kişinin kendi doğası, inançlarımız ve değerlerimiz, kişisel sağlığımız (fiziksel, ruhsal, sosyal), ailemiz, arkadaşlarımız, toplumlar ve kültürler, haklarımız ve sorumluluklarımız ve insan olmanın anlamı
Yer ve zaman olarak neredeyiz
Sorgulanan konular: Zaman ve uzam içerisindeki yerimiz; tarihimiz ve coğrafyamız, yerel ve küresel bakış açılarından tarihimiz ve coğrafyamız; fiziksel ve ruhsal yuvamız ve yolculuklarımız; insanoğlunun büyük keşifleri, seyahatleri, göçleri; insanoğlunun başarıları ve bireylerin ve medeniyetlerin katkıları; insanlığın inişleri ve çıkışlar, ırkımızın durumu
Kendimizi nasıl ifade ediyoruz
Sorgulanan konular: Kendi doğamızı, fikirlerimizi, hislerimizi, inançlarımızı ve değerlerimizi dil ve sanat vasıtası ile nasıl ifade ettiğimiz.
Dünyanın işleyişi nasıldır
Sorgulanan konular: Fiziksel ve maddesel dünya; doğal ve insan yapısı olgular; bilim ve teknoloji dünyası.
Kendimizi nasıl organize ediyoruz
Sorgulanan konular: Beşeri sistemler ve toplumlar; iş dünyası, doğası ve değeri; istihdam ve işsizlik ve bunların kişisel ve küresel etkileri.
Gezegeni Paylaşma
Sorgulanan konular: Sınırlı kaynakları diğer insanlarla, diğer türlerle paylaşmaya çalışırken haklarımız ve sorumluluklarımız; bireyler ve toplumlar; insanlar ve hayvanlar; bunların kendi içlerindeki ve aralarındaki ilişkiler.
Beceriler - Öğrencilerimizin neleri yapabilmelerini istiyoruz?
Anlama çabası PYP’nin inançları açısından vazgeçilmez bir unsurdur. Fakat kavramların anlaşılmasına verilen önem, becerileri geliştirmenin ne kadar önemli olduğunun fark edilmesini önlememelidir. Anlamın belirginleşmesi ve dolayısıyla bir konunun anlaşılması, öğrencinin çeşitli becerileri kazanması ve kullanması ile tamamlanacaktır. Bu beceriler en iyi, PYP sorgulama ünitelerinin sunduğu türde anlamlı durumlar bağlamında geliştirilebilir.
Öğrencilerin amaca uygun bir sorgulama yapabilmeleri, daha sonraki eğitimlerine iyi hazırlanabilmeleri ve okuldan sonraki yaşamları için, temel beceriler olarak nitelenen becerilerin yanı sıra bir çok diğer beceriyi de kazanmaları gerekmektedir. Bu beceriler, bilim dallarının sınırlarını aşan becerileri içermektedir:
Beceriler
Sosyal Beceriler
- Sorumluluğu kabul etme
- Başkalarına saygı
- Başkaları ile beraber çalışabilme
- Çatışmaları çözümleyebilme
- Grup kararı alabilme
- Farklı rollere uyum sağlayabilme
Araştırma Becerileri
- Soru oluşturma
- Gözlem
- Planlama
- Veri toplama
- Verileri kaydetme
- Verileri düzenleme
- Verileri yorumlayabilme
- Araştırma sonuçlarını sunma
Düşünme Becerileri
- Bilgi edinimi
- Anlama
- Uygulama
- Analiz edebilme
- Sentez yapabilme
- Değerlendirme
- Birden farklı bakış açısını aynı anda değerlendirebilme
- Düşünme üzerine düşünme
İletişim Becerileri
- Dinleme
- Konuşma
- Okuma
- Yazma
- Sözlü olmayan iletişim
Kendi kendini İdare Etme Becerileri
- Büyük kas becerileri
- Küçük kas becerileri
- Alan/uzam bilinci
- Organizasyon
- Zaman yönetimi
- Güvenlik
- Sağlıklı yaşam tarzı
- Davranış biçimleri
- Bilinçli seçimler
Tutumlar - Öğrencilerimizden ne hissetmelerini bekliyoruz?
Kavramların, bilginin ve becerilerin önemini bilmekle beraber, PYP bunların uluslar arası bir insan yetiştirmek için tek başlarına yeterli olmayacaklarına inanmaktadır. Bunların yanı sıra çevreye ve öğrenmeye karşı olumlu tutumların geliştirilmesine odaklanmak da son derece önemlidir.
PYP, bazı programlarda olduğu gibi bu tutumların dolaylı yollarla gelişebileceğine inanmamaktadır. Bu tutumları bilinçli bir şekilde, profesyonel bir yaklaşımla ve açıkça yazılı öğretim programımızda belirtmemiz, olumlu tutumları geliştirecek etkinlikler hazırlamamız ve ölçme-değerlendirme stratejilerini oluştururken bu tutumları göz önüne almamız gerekmektedir.
PYP okulların öğrencilerde hangi tutumları geliştirmelerini önermektedir?
Tutumlar
Öğrencilerimizin şu tutumları geliştirmelerini istemekteyiz:
- Değer verme
- Kararlılık/bağlanma
- Kendine güven
- Yardımlaşma
- Yaratıcılık
- Merak
- Kendini başkalarının yerine koyabilme
- İstekli olma
- Bağımsız davranabilme
- Dürüstlük ve adil olma
- Saygı
- Hoşgörü
Davranışlar – Öğrencilerimizin nasıl davranmalarını bekliyoruz?
PYP, uluslar arası eğitimin, sadece tutumları değil, bunun yanı sıra düşünceli ve uygun davranışları da içine katmak için zihinsel becerilerin ötesine geçmesi gerektiğine inanmaktadır. Okullar güç de olsa, bütün öğrencilere davranışlarını seçme, seçtikleri davranışı hayata geçirme ve davranışları üzerinde düşünüp değerlendirme yapma olanağını ve yetkisini verebilirler ve vermelidirler de. Bu şekilde öğrenciler dünyamızda dünyamız için bir fark yaratabileceklerdir. PYP her öğrencinin her yıl böyle bir davranışa geçmeye hakkı olduğunu ve bunun ayrıca her öğrencinin görevi olduğuna inanmaktadır.
Eyüboğlu İlköğretim Okullarında PYP
Eyüboğlu Eğitim Kurumlarında PYP, Milli Eğitimin öğretim programının gereklerine hassasiyet gösterilerek uygulanmaktadır. PYP’nin uluslararası bir program olması kendi dilini ve kültürünü çok iyi bilen, laik gençler yetiştirmemize bir engel teşkil etmemektedir. Her ne kadar zorunlu olarak işlenmesi gereken konular varsa da , Milli eğitim bakanlığının öngördüğü tüm üniteler, alanlar-arası geçişler içeren bir sorgulama bağlamı içerisinde ele alınmaktadır. Milli eğitimin öngördüğü üniteler okulun sorgulama programına ve 6 bilgi temasının altına yerleştirilmiş ve öğrencilerin bilgileri ezberlemiş olmak için ezberlemeleri yerine her zaman hayattaki büyük sorulara cevap aramalarına olanak sağlamak amacı ile düzenlenmiştir.
Bu yolla Milli Eğitim Bakanlığının zorunlu kıldığı unsurlar birer asgari zorunluluk olarak görülmekte ve PYP’nin yardımıyla bu asgari zorunlulukların üzerine daha zengin ve daha güçlü bir anlam dokusu örülebilmektedir. Bunun nasıl gerçekleştirildiğine ilişkin bir örnek vermek istiyoruz.
Bir PYP Sorgulama Ünitesi Çalışması Örneği
Milli Eğitim müfredatının 3. Sınıf öğrencileri için hazırlanan programında, her okulda öğrenciler “ Kuvvet ve Hareket” ünitesini işlemektedirler. Okulumuzda, bu ünite hem Milli Eğitim müfredatının amaçlarına uygun olarak hem de öğrencilere bir sorgulama deneyimi yaşatmak amacı ile aşağıda belirtildiği şekilde işlenmiştir :
Öncelikle öğrencilerde bir merak oluşturmak, öğrenciyi işlenecek konuya yönlendirmek amacı ile bir “Temel Fikir” oluşturulmuştur. Bu ünitede oluşturulan temel fikrimiz : “ Cisimlerin hareket edebilmeleri için kendilerine uygulanan bir kuvvete ihtiyaçları vardır.” Bu temel fikrin araştırılması ve cisimlerin hareketleri, kuvvetlerin cisimler üzerindeki etkisi, kuvvetin kaynağının nereden geldiği konularında gerçekleştirilen aktivitelerde öğretmenler öğrencilere rehberlik etmişlerdir.
Öğrenciler, farklı materyaller kullanarak yaptıkları topları ve bu topların farklı kuvvetler altında nasıl hareket ettiklerini inceleyerek kuvvet ve hareket arasındaki ilişki hakkında bir bakış açısı kazanmışlardır. Bu topları, çeşitli deneylerle kendileri yaptıkları için, öğrenilenler kitaplardan okunan veya öğretmenlerin kendilerine aktardıkları bilgilerden daha kalıcı olmuştur. Daha da önemlisi, kuvvet ve hareket arasındaki ilişkiyi küçük detayları ezberleyerek öğrenmek yerine daha geniş bir açıdan ele aldıkları için, öğrenciler bütünü görerek öğrenmişlerdir. Gözlem ve kayıt tutmanın yanı sıra, öğrencilerle yapılan drama çalışmaları ve paylaşımlı okuma çalışmaları yardımı ile hareket ve kuvvetin günlük hayatımızdaki yeri hakkında öğrencilerde bir bilinç oluşturulmuştur.
Ünitenin sonlarına doğru , kuvvetin nasıl işlediğini anlamalarını sağlamak amacı ile öğrencilerden bir oyuncak yapmaları istenmiştir. Öğrenciler kendi oyuncaklarını oluşturmuş, oyuncak hakkında bir rapor yazmış ve bu raporu sınıfa sunmuşlardır. Bu sunumlardan önce sunumu ve yapılan çalışmayı değerlendirmek için öğretmenler öğrencilerle beraber kriterler belirleyerek bir rubrik oluşturmuşlardır. Çalışmalar bu rubrikle değerlendirilmiştir. Belirlenen kriterlere göre yapılan oyuncak:
- Öğrencinin kuvvet ve hareket arasındaki bağlantıyı ve oyuncağın nasıl hareket ettiğini anlamış olduğunu
- Öğrencinin oyuncak için uygun materyali bulabildiğini göstermelidir.
Yapılan her çalışmanın öncesinde (drama, sunum, yazılı anlatım, grup çalışması v.s) öğretmenleri ile beraber hazırladıkları rubrikler ,öğrencilere kendilerinden nelerin beklendiğini açıkça belirtmekte ve öğrenciler bu kriterler yardımı ile çalışmalarını yapmaktadır.
Ünite sonu ölçme-değerlendirme çalışması için öğrenciler yine kendilerinin yaptıkları ve hareket –kuvvet arasındaki bağlantıyı gösteren oyuncaklardan oluşan bir “ oyun bahçesi” hazırlamış ve oyun bahçesini diğer sınıflardaki öğrencilere sunmuşlardır.
PYP sorgulama ünitesi hazırlanırken alanlar-üstü geçişleri bulmak son derece önemlidir. Bunu sağlamak amacı ile ünite planları hazırlanırken bütün derslerin öğretmenleri bir araya gelmekte, etkinlikleri ve ölçme-değerlendirme çalışmalarını beraberce belirlemektedirler.
Örnek olarak; hareket ve kuvvet ünitesi yapılırken İngilizce öğretmenleri de öğrencilerle “Rüzgarsız Bir Günde Yel Değirmeninin Başına Gelenler” konulu bir hikaye çalışması yapmışlardır.
Ünite sonunda 3. Sınıf öğretmenleri bir araya gelerek, gelecek yıl yapılacak aynı üniteyi daha güçlü kılmak amacı ile neler yapılacağını tartışmış ve bu yorumları bir sonraki 3. Sınıf öğretmenlerine iletmişlerdir.

|